Typing Safari · Nederlands

Waarom Vlaanderen op AZERTY typt terwijl Nederland QWERTY gebruikt

· Typing Safari

Wie vanuit Utrecht naar Antwerpen reist en daar even op iemands laptop moet werken, merkt het meteen bij de eerste zin. De A en de Q zijn omgewisseld, net als de Z en de W, de M zit rechts naast de L, en voor cijfers moet je ineens Shift indrukken. Hoewel Nederland en Vlaanderen dezelfde taal spreken, typen ze aan weerszijden van de grens op een andere indeling: in heel België, ook in Vlaanderen, is dat Belgisch AZERTY, in Nederland QWERTY met de indeling US-International.

Eén AZERTY voor heel België

AZERTY verscheen in het laatste decennium van de negentiende eeuw in Frankrijk, als variant op de Amerikaanse QWERTY-schrijfmachines. Hoe de indeling precies ontstond, is niet bekend. België gebruikt een eigen nationale AZERTY-variant, en die is dezelfde voor het Nederlandstalige en het Franstalige deel van het land. Alleen de namen op de speciale toetsen verschillen: Vlaamse toetsenborden zeggen bijvoorbeeld "shift" en "caps lock" waar Franse "maj" en "verr maj" zeggen.

Ook Windows volgt die verdeling. In Microsofts lijst met standaardinvoerprofielen krijgt Nederlands (België) de Belgische AZERTY-indeling ("Belgian (Period)"), en Nederlands (Nederland) de indeling US-International. Het verschil zat er al vóór de computer: Nederlandse schrijfmachines hadden meestal een aparte toets voor de ij, Belgische niet.

Belgisch AZERTY is niet gelijk aan Frans AZERTY

Een veelgemaakte misvatting is dat Vlamingen precies hetzelfde toetsenbord gebruiken als Fransen. De letters staan op dezelfde plek, maar een aantal symbolen niet. Een paar voorbeelden uit de Windows-indelingen:

  • Het @-teken typ je op Belgisch AZERTY (KBDBE) met AltGr + 2, op Frans AZERTY met AltGr + 0.
  • Het uitroepteken zit op Belgisch AZERTY gewoon op de 8-toets, zonder Shift. Op Frans AZERTY zit het onderaan, op de toets links van de rechter Shift.
  • Het gelijkteken zit op Belgisch AZERTY juist op diezelfde toets links van de rechter Shift (met Shift +), op Frans AZERTY op de toets vlak voor Backspace.

Het euroteken typ je op beide met AltGr + E.

Typisch voor AZERTY is dat de bovenste rij zonder Shift tekens en kleine letters met accent geeft (&, é, ", ', ( … è, ç, à). Cijfers typ je daardoor met Shift. Op de Belgische Windows-indeling werkt Caps Lock op die rij als Shift, dus dan krijg je ook cijfers. Veel mensen gebruiken voor lange getallen liever het numerieke blok rechts.

Nederland koos een andere route

In Nederland is QWERTY gebruikelijk, net als in vrijwel alle andere landen met het Latijnse schrift. Accenten en trema's typ je daar niet via eigen toetsen, maar via de dode toetsen van US-International: eerst " en dan e voor ë, eerst ' en dan e voor é. Het gevolg is opmerkelijk: binnen het Nederlandse taalgebied bestaan twee volwaardige manieren om blind Nederlands te typen.

Typing Safari leert je blind typen in het Nederlands op je eigen toetsenbord via de typelessen. Je snelheid meet je gratis en zonder account met de typetest.

Veelgestelde vragen

Waarom gebruikt Vlaanderen AZERTY en Nederland QWERTY?

België gebruikt één nationale AZERTY-variant voor zowel het Nederlandstalige als het Franstalige landsdeel. In Nederland is QWERTY gebruikelijk, en Windows kiest daar standaard US-International.

Is een Vlaams toetsenbord hetzelfde als een Frans toetsenbord?

Nee. Vlaanderen gebruikt Belgisch AZERTY (KBDBE). De letters staan op dezelfde plek als op Frans AZERTY, maar tekens zoals @, ! en = zitten op andere toetsen.

Moet je op AZERTY altijd Shift indrukken voor cijfers?

Op de bovenste rij wel: zonder Shift krijg je symbolen en letters met accent, met Shift (of op Belgisch AZERTY met Caps Lock aan) de cijfers. Je kunt ook het numerieke blok gebruiken.

Bronnen

Meer van de blog