Typing Safari · Türkçe

Adliyelerde ve okullarda F klavye: Zabıt kâtipliği sınavından sınıflara

· Typing Safari

Türkiye'de klavye hızının doğrudan bir işe girme şartı olduğu yerlerden biri adliyelerdir. Duruşmada söylenenleri tutanağa geçiren zabıt kâtipleri için Adalet Bakanlığı uygulamalı bir klavye sınavı yapar ve adaylar bu sınava kendi tercihleriyle F ya da Q klavyeyle girebilir. F klavyenin devlet nezdindeki serüveni ise 1955'e, en dikkat çekici adımı da 2013'teki bir Başbakanlık Genelgesi'ne uzanır.

3 dakikada 90 kelime barajı

Zabıt kâtipliği uygulamalı sınavında adaylardan 3 dakika içinde, vuruş hesabı yapılmadan, en az 90 doğru kelime yazmaları istenir. Bu, dakikada 30 kelimeye karşılık gelir. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı değerlendirme kriterlerine göre:

  • Sınav, Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nün geliştirdiği Onparmak Klavye Programı ile yapılır ve süre tam 180 saniyedir.
  • Metin, programa önceden kaydedilmiş metinler arasından sınav anında sistem tarafından seçilir; komisyon metni seçemez ya da değiştiremez.
  • Metinler tamamen küçük harfle hazırlanmıştır ve noktalama işareti içermez; aday noktalama, rakam ya da fazladan bir ibare eklememelidir.
  • Fazla ya da eksik harf, iki harfin yer değiştirmesi, araya noktalama girmesi, iki kelimeyi bitişik yazmak ve art arda birden fazla boşluk bırakmak birer kelime hatası sayılır.
  • Atlanan kelime hata sayılmaz, ancak toplam 22 ve üzeri kelime atlayan aday başarısız sayılır; yanlış kelimelerin oranı yüzde 25'i geçerse metin anlam bütünlüğünü taşımamış kabul edilir.

Klavye türü konusunda sınav serbesttir: Memurlar.net'in yayımladığı soru-cevaplara göre ilgilinin tercihine göre F ya da Q klavye kullanılabilir ve iki parmakla ya da on parmakla yazmak başvuruya engel değildir.

1955'ten 2013 genelgesine

F klavyenin temeli, daktilo öğretmeni İhsan Sıtkı Yener'in Millî Eğitim Bakanlığı ile birlikte yürüttüğü çalışmalara dayanır. Düzen, 20 Ekim 1955'te Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesi tarafından kabul edildi. Türkçe Vikipedi'deki F klavye maddesine göre daktiloların F klavyeye dönüştürülmesi 1963'te Gümrükler Kanunu'na eklendi, Türk Standartları Enstitüsü de 1974'te F klavyeyi zorunlu standart olarak kabul etti. Bilgisayar çağında ise Türkiye'deki bilgisayarların çoğu Q klavyeyle kullanılmaya başlandı.

Okullarla bağ yarışmalarda da görülür: 2011 Paris Intersteno Kongresi'nin resmî sonuç listesinde, metin yazma yarışmasının gençler ve öğrenciler kategorilerinde Türkiye adına yarışanlar arasında ticaret meslek liselerinin ve bir ilköğretim okulunun öğrencileri yer alır.

Devlet düzeyindeki en dikkat çekici adım 10 Aralık 2013'te atıldı. 28847 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2013/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi, alım süreci başlamış olanlar dışında kamu kurumlarının temin edeceği tüm bilgisayarların F klavyeli olmasını ve kullanımdaki klavyelerin 2017 sonuna kadar F klavyeye dönüştürülmesini öngördü. Millî Eğitim Bakanlığı'na kamu personeline verilecek F klavye eğitiminin içeriğini, öncelikle uzaktan eğitim yoluyla, hazırlama görevi verildi; özel sektörde ve internet salonu gibi kamuya açık alanlarda da F klavyenin teşvik edilmesi istendi. Ancak hedef tutmadı: genelgeyi çıkaran Recep Tayyip Erdoğan, Şubat 2017'de kamu kurumlarında F klavye konusunda yıllar geçmesine rağmen ilerleme sağlanamadığını söyledi.

Sınava ve günlük hıza hazırlanmak

İster zabıt kâtipliği gibi süreli bir sınava hazırlanın, ister iş yazışmalarınızı hızlandırmak isteyin, kritik eşik klavyeye bakmadan yazabilmektir. Kâtiplik sınavının kuralları da bunu gösterir: puanı kelime sayısı değil doğru kelime sayısı belirler, bu yüzden doğruluk hızdan önce gelir. Typing Safari, derslerde Türkçe on parmak yazmayı kendi klavyeniz üzerinde öğretir; hız testi ise ücretsizdir ve hesap gerektirmez.

Sık sorulan sorular

Zabıt kâtipliği sınavında F klavye zorunlu mu?

Hayır. Adaylar tercihlerine göre F ya da Q klavye kullanabilir; iki parmakla ya da on parmakla yazmak da başvuruya engel değildir.

3 dakikada 90 kelime yazmak zor mu?

Bu baraj dakikada 30 doğru kelimeye denk gelir. Sınavda yanlış yazılan kelimeler doğru kelime sayısına katılmadığı için asıl zorluk hız değil, hatasız yazmaktır.

2013'teki F klavye genelgesi hâlâ geçerli mi?

2013/13 sayılı Genelge kamu kurumlarının F klavyeye geçmesini öngörmüştü; ancak 2017'de bizzat genelgeyi çıkaran isim tarafından dile getirildiği gibi dönüşüm hedeflendiği ölçüde gerçekleşmedi ve kamuda Q klavye de kullanılmaya devam ediyor.

Kaynaklar

Blogdan daha fazlası