Dlaczego AltGr + a c e l n o s x z wygrało w Polsce z innymi pomysłami
· Typing Safari
Kombinacja prawego Alt z literami a c e l n o s x z wygrała, bo pozwalała pisać po polsku na zwykłej amerykańskiej klawiaturze, nie zabierając jej ani jednego znaku. Dziś to domyślny polski układ w Windows i w Linuksie, a Mac ma te same litery pod klawiszem Option w układzie „Polski Pro”.
Z czym konkurował AltGr
Głównym rywalem był układ, w którym polskie litery mają własne klawisze, jak na maszynie do pisania. W Windows przetrwał jako „Polski (214)”: niemiecki QWERTZ z ż ś ł ą ó na klawiszach po prawej stronie i ń ć ę ź na ich warstwie z Shift. Te klawisze w układzie amerykańskim niosą nawiasy, średnik, apostrof i ukośnik, więc w układzie 214 symbole musiały się przenieść: nawiasy klamrowe i ukośnik odwrotny trafiły pod AltGr, a nawiasów kwadratowych w ogóle nie ma.
Według Wikipedii większość komputerów PC w Polsce miała klawiatury amerykańskie. Użytkownicy zaczęli więc traktować prawy Alt jako AltGr i wpisywać nim polskie litery. Ten sposób dostał nazwę „układ polski programisty”, a dziś często nazywa się go po prostu „układem polskim”.
Prostota mapowania 1:1
O sukcesie zdecydowała przejrzystość. Osiem z dziewięciu polskich liter leży pod swoją literą bazową: AltGr z a c e l n o s z daje ą ć ę ł ń ó ś ż. Wyjątkiem jest ź, które leży pod X, sąsiadem Z w dolnym rzędzie, bo pod samym Z jest już ż. Wielkie litery wpisuje się, dodając Shift, na przykład Shift + AltGr + L daje Ł.
Warstwa podstawowa zostaje przy tym identyczna z amerykańskim QWERTY. Nadruki na klawiszach zgadzają się z tym, co pojawia się na ekranie, a nawiasy, średnik i ukośniki są tam, gdzie oczekuje ich każdy program. Jedynym dodatkiem poza polskimi literami jest w Windows znak euro pod AltGr + U.
Prawy Alt leży pod prawym kciukiem, więc dłonie nie muszą opuszczać rzędu środkowego.
Ten sam schemat w innych systemach
W Linuksie domyślny polski układ (pl w xkeyboard-config) ma te same dziewięć liter pod AltGr, z tą różnicą, że euro leży tam pod AltGr + 5. Na Macu układ „Polski Pro” umieszcza ą ć ę ł ń ó ś ź ż pod klawiszem Option z tymi samymi literami bazowymi, a euro pod Option + 3. Pamięć mięśniowa dla polskich liter przenosi się więc między systemami.
Typing Safari uczy pisania bezwzrokowego po polsku na Twojej własnej klawiaturze w lekcjach, a darmowy test szybkości nie wymaga zakładania konta.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót AltGr na klawiaturze?
Według IBM AltGr to skrót od alternate graphic. Klawisz po prawej stronie spacji otwiera w układach europejskich dodatkowe warstwy znaków, na przykład polskie litery czy symbol euro.
Czy lewy Alt działa tak samo jak prawy AltGr?
Sam lewy Alt nie. W Windows służy do menu i skrótów aplikacji. Windows traktuje jednak kombinację Ctrl + Alt jak AltGr, więc Ctrl + Alt + A daje ą tak samo jak AltGr + A. Na Macu polskie litery w układzie Polski Pro wpisuje się dowolnym z dwóch klawiszy Option.
Dlaczego w niektórych programach nie działa AltGr+S albo AltGr+C?
Bo Windows traktuje AltGr jak Ctrl + Alt. Jeśli jakiś program zarejestruje skrót Ctrl + Alt + S, przechwyci naciśnięcie i ś się nie wpisze. Dlatego Microsoft od lat odradza twórcom aplikacji skróty z Ctrl + Alt.