แป้นพิมพ์เกษมณี vs ปัตตะโชติ: ทำไมผังที่ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์ถึงไม่ชนะใจตลาด
· Typing Safari
หากคุณเคยเปิดการตั้งค่าคีย์บอร์ดภาษาไทยในระบบปฏิบัติการหลัก ๆ คุณจะเห็นตัวเลือกสองชื่อเคียงข้างกัน คือ เกษมณี (Kedmanee) และ ปัตตะโชติ (Pattachote) ปัตตะโชติออกแบบจากสถิติการใช้อักษรไทยและพบว่าพิมพ์ได้เร็วกว่า แต่เกษมณีชนะเพราะคนไทยคุ้นเคยกับมันมาก่อน และกลายเป็นพื้นฐานของมาตรฐานแป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์ มอก. 820
กำเนิดแป้นพิมพ์เกษมณีในปี 1931
ผังที่ต่อมาเรียกว่าเกษมณีออกสู่ตลาดในปี ค.ศ. 1931 (พ.ศ. 2474) แทนเครื่องพิมพ์ดีดแบบ double เจ็ดแถวยุคแรกของเอ็ดวิน แมคฟาร์แลนด์ Remington ออกเครื่องรุ่นใหม่ที่ใช้ปุ่ม Shift พร้อมผังนี้ และคู่แข่งก็ใช้ตาม แหล่งข้อมูลระบุผู้ออกแบบไม่ตรงกัน วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าผังใหม่พัฒนาโดยพระอาจวิทยาคม (ยอร์ช บี. แมคฟาร์แลนด์ น้องชายของเอ็ดวิน) บางแหล่งเล่าว่าเขาทำงานร่วมกับพนักงานสองคน คือ Sawat Makprayun และสุวรรณประเสริฐ เกษมณี วิเคราะห์หนังสือ 38 เล่มตลอดเจ็ดปีเพื่อออกแบบผังใหม่ ขณะที่บางแหล่งให้เครดิตบุคคลอื่น
ผังนี้ถูกเรียกเฉย ๆ ว่า "แบบมาตรฐาน" มาหลายสิบปี ชื่อ "เกษมณี" ตามชื่อผู้ที่เชื่อกันว่าเป็นผู้ออกแบบ ปรากฏครั้งแรกในปี 1970 หลังผังปัตตะโชติออกมาแล้ว เพื่อแยกสองผังออกจากกัน
จุดอ่อนของเกษมณี
ในปี 1965 สฤษดิ์ ปัตตะโชติ วิศวกรกรมชลประทาน วิเคราะห์การใช้ปุ่มบนผังเกษมณีและพบว่า ภาระการพิมพ์เทไปทางมือขวาราว 70% โดยเฉพาะนิ้วก้อย ซึ่งรับการกดถึง 19% ของการกดทั้งหมด
แป้นพิมพ์ปัตตะโชติ: คำตอบทางสถิติในปี 2508
จากการวิเคราะห์ดังกล่าว สฤษดิ์ได้เสนอ แป้นพิมพ์ปัตตะโชติ ในปี พ.ศ. 2508 (ค.ศ. 1965) ซึ่งจัดวางตัวอักษรตามสถิติการใช้งาน มีรายงานว่าผังใหม่นี้พิมพ์ได้เร็วขึ้นราว 26.8% สภาวิจัยแห่งชาติก็พบเช่นกันว่าผังปัตตะโชติพิมพ์ได้เร็วกว่า และคณะรัฐมนตรีได้รับรองผังนี้ตามคำแนะนำของสภาวิจัยแห่งชาติ
เหตุใดเกษมณียังครองมาตรฐาน มอก. 820 และโลกดิจิทัล
แม้ได้รับการรับรองจากรัฐ แต่ปัตตะโชติก็มีแรงต้านมาก เพราะผู้คนคุ้นกับเกษมณีอยู่แล้ว และภาคเอกชนส่วนใหญ่ไม่เห็นเหตุผลที่จะเปลี่ยน หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 (ค.ศ. 1973) ที่โค่นรัฐบาลทหารชุดก่อน ความพยายามผลักดันให้ปัตตะโชติเป็นมาตรฐานก็ถูกยกเลิกไป
เมื่อเข้าสู่ยุคคอมพิวเตอร์ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ได้ประกาศมาตรฐาน มอก. 820-2531 ในปี ค.ศ. 1988 โดยใช้ผังเกษมณีเป็นพื้นฐาน และปรับปรุงเป็น มอก. 820-2538 ในปี 1995 ส่วนปัตตะโชติยังคงอยู่เป็นตัวเลือกในระดับซอฟต์แวร์ของระบบปฏิบัติการหลัก ๆ ปัจจุบันเกษมณีจึงเป็นผังแป้นพิมพ์ภาษาไทยค่าเริ่มต้นบนคอมพิวเตอร์ เช่นบน Windows ที่ "Thai Kedmanee" เป็นผังเริ่มต้นของภาษาไทย
Typing Safari สอนพิมพ์สัมผัสภาษาไทยบนแป้นพิมพ์ของผู้เรียนเองที่หน้า บทเรียน และมี ทดสอบความเร็วการพิมพ์ ให้ใช้ฟรีโดยไม่ต้องสมัครบัญชี
คำถามที่พบบ่อย
แป้นพิมพ์ปัตตะโชติพิมพ์เร็วกว่าเกษมณีจริงหรือไม่?
มีรายงานว่าปัตตะโชติพิมพ์ได้เร็วขึ้นราว 26.8% และสภาวิจัยแห่งชาติก็พบว่าพิมพ์บนปัตตะโชติได้เร็วกว่า แต่เกษมณีใช้กันมานานกว่าและได้รับความนิยมมากกว่า
มือใหม่ควรเลือกเรียนผังเกษมณีหรือปัตตะโชติ?
ผู้เริ่มต้นส่วนใหญ่เลือกเกษมณี เพราะเป็นผังค่าเริ่มต้นของแป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์ภาษาไทยและเป็นพื้นฐานของ มอก. 820 จึงพบได้บนเครื่องเกือบทุกเครื่อง
มาตรฐาน มอก. 820 เกี่ยวข้องกับแป้นพิมพ์ไทยอย่างไร?
มอก. 820 เป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทยสำหรับแป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์ ฉบับแรกคือ มอก. 820-2531 (ค.ศ. 1988) ปรับปรุงเป็น มอก. 820-2538 (ค.ศ. 1995) และใช้ผังเกษมณีเป็นพื้นฐาน