چهار حرفِ ویژه فارسی؛ ماجرای جاگیری پ، چ، ژ و گ روی صفحهکلید
· Typing Safari
در هر دو چیدمان فارسی ویندوز و در استاندارد ملی ISIRI 9147، «چ» روی کلید ]، «گ» روی کلید ' و «ژ» روی Shift+C است؛ اما «پ» در چیدمان استاندارد روی کلید M و در چیدمان قدیمی ویندوز روی کلید \ قرار دارد. الفبای فارسی ۳۲ حرف دارد و چهار حرف آن، یعنی پ، چ، ژ و گ، در الفبای عربی نیستند. برای همین هر چیدمان فارسی باید برای این چهار حرف جایی پیدا میکرد که در صفحهکلید عربی وجود نداشت.
چ و گ؛ همسایگان ثابت گوشه راست
جای «چ» و «گ» در همه چیدمانهایی که در این مقاله بررسی کردهایم (Persian و Persian (Standard) ویندوز و ISIRI 9147) یکی است:
- حرف «چ» روی کلید
]است. - حرف «ج» درست در کنارش روی کلید
[قرار دارد. - حرف «گ» روی کلید
'(کلید کوتیشن، سمت راست کلید «ک») است و «ک» روی کلید;کنار آن.
به این ترتیب، در هر دو چیدمان ویندوز انگشت کوچک دست راست «ک» و «گ» را در ردیف خانه و «ج» و «چ» را در ردیف بالا میزند، و کسی که از یک چیدمان به دیگری میرود، برای این چهار حرف چیز تازهای یاد نمیگیرد.
«پ»؛ تنها حرفی که جابهجا شد
داستان «پ» متفاوت است:
۱. در چیدمان قدیمی ویندوز (Persian): حرف «پ» روی کلید \ (در صفحهکلیدهای ISO روی کلید اضافه کنار Shift چپ هم) قرار دارد و حرف «ئ» روی کلید M است.
۲. در ISIRI 9147 و Persian (Standard): حرف «پ» روی کلید M در ردیف پایین آمده است و «ئ» به Shift+S رفته است. در Persian (Standard) ویندوز، کلید \ خود نویسه بکاسلش را مینویسد.
پس کسی که سالها با چیدمان قدیمی ویندوز تایپ کرده و به Persian (Standard) میرود، باید عادت کند که «پ» را با انگشت اشاره دست راست روی M بزند، نه با انگشت کوچک روی \.
«ژ»؛ روی لایه Shift در کنار «ز»
حرف «ژ» در هر دو چیدمان ویندوز و در ISIRI 9147 کلید مستقلی در لایه اصلی ندارد و با Shift+C تایپ میشود؛ یعنی روی همان کلیدی که «ز» در لایه اصلی آن است. چون «ژ» همان «ز» با سه نقطه است، این جایگاه بهآسانی در ذهن میماند.
تایپ سافاری تایپ دهانگشتی فارسی را روی صفحهکلید خودتان در بخش درسها آموزش میدهد. آزمون سرعت تایپ هم رایگان است و به حساب کاربری نیاز ندارد.
پرسشهای متداول
چرا حرف «ژ» کلید مستقلی در لایه اول صفحهکلید ندارد؟
در هر دو چیدمان فارسی ویندوز و در ISIRI 9147، «ژ» روی لایه Shift کلید C قرار گرفته است؛ همان کلیدی که «ز» را در لایه اصلی دارد. برای تایپ آن کافی است Shift را نگه دارید و کلید «ز» را بزنید.
جایگاه حرف «پ» در ویندوز کجاست؟
در چیدمان Persian (Standard) ویندوز و در استاندارد ملی ISIRI 9147، «پ» روی کلید M است. در چیدمان قدیمی Persian ویندوز، «پ» روی کلید \ (بالای Enter یا کنار آن، بسته به صفحهکلید) است و کلید M حرف «ئ» را مینویسد.
چگونه جایگاه پ، چ، ژ و گ را سریعتر حفظ کنیم؟
پیوند زدن به حروف همشکل کمک میکند: «گ» کنار «ک»، «چ» کنار «ج»، و «ژ» با Shift روی حرف همشکلش «ز» (C). برای «پ» اول مطمئن شوید از کدام چیدمان استفاده میکنید، چون جای آن در دو چیدمان ویندوز فرق دارد.