تنوین در تایپ فارسی؛ چرا «لطفاً» و «حتماً» را نباید «لطفا» یا «لطفن» نوشت؟
· Typing Safari
تنوین نصب در همه چیدمانهای فارسی کلید دارد، فقط روی برچسب کیبورد چاپ نشده است: در چیدمان استاندارد ویندوز (Persian Standard) و در Persian – Standard مک با Shift+R، در چیدمان قدیمی ویندوز با Shift+Q و در Persian – Legacy مک با Shift+W. ترتیب تایپ هم ساده است: اول «ا»، بعد تنوین. خیلیها در میانه تایپ یک پیام سریع تنوین را رها میکنند و مینویسند «لطفا»، یا سراغ املای غیررسمی «لطفن» میروند؛ با دانستن جای این کلید، «لطفاً» هم به همان سرعت تایپ میشود.
تنوین نصب (U+064B) چیست؟
تنوین سه گونه دارد: نصب (ـً)، رفع (ـٌ) و جر (ـٍ). در فارسی، تنوین نصب یا «دوزبر» بسیار رایجتر از دو گونه دیگر است و در قیدهایی مانند «ظاهراً»، «عملاً» و «قبلاً» به شکل «ـاً» نوشته میشود. «لطفاً»، «حتماً»، «مثلاً»، «واقعاً» و «معمولاً» هم از همین دستهاند.
از نظر فنی، تنوین نصب یک نشانه ترکیبی (Combining Mark) با کد یونیکد U+064B (ARABIC FATHATAN) است. نشانه ترکیبی روی نویسهای مینشیند که پیش از آن تایپ شده؛ پس اگر اول «ا» و بعد تنوین را بزنید، تنوین روی الف قرار میگیرد، همان شکل «اً» که در فارسی رایج است.
جای کلید تنوین روی صفحهکلیدهای مختلف کجاست؟
تنوین و دیگر اعراب در لایه Shift قرار دارند، اما جای آنها در هر چیدمان فرق میکند:
- ویندوز، چیدمان Persian (Standard): تنوین نصب
Shift+Rاست. اعراب دیگر هم در ردیف بالا کنار آن هستند: سکونShift+Q، تنوین رفعShift+W، تنوین جرShift+E، ضمهShift+T، کسرهShift+Y، فتحهShift+Uو تشدیدShift+I. - ویندوز، چیدمان قدیمی (Persian / Legacy): تنوین نصب
Shift+Q، تنوین رفعShift+Wو تنوین جرShift+Eاست. در این چیدمان فتحه، ضمه، کسره و تشدید در ردیف خانهاند:Shift+A،Shift+S،Shift+DوShift+F. - مک، Persian – Standard: مانند چیدمان استاندارد ویندوز، تنوین نصب
Shift+Rاست. - مک، Persian – Legacy: تنوین نصب
Shift+Wاست و فتحه رویShift+Q.
اگر از ویندوز قدیمی به چیدمان استاندارد مهاجرت کردهاید و با Shift+Q تنوین میزدید، حالا همان ترکیب سکون (ـْ) تایپ میکند؛ این یکی از رایجترین خطاهای دوره عادت کردن به چیدمان جدید است.
Typing Safari تایپ دهانگشتی فارسی را روی همان کیبوردی که دارید در درسها آموزش میدهد. آزمون سرعت تایپ هم رایگان است و به ساختن حساب نیاز ندارد.
پرسشهای متداول
اول باید «ا» را تایپ کنیم یا اول تنوین را؟
در فارسی اول حرف «ا» را تایپ کنید و بلافاصله پس از آن کلید تنوین را بزنید (در چیدمان استاندارد Shift+R) تا تنوین روی الف بنشیند.
چرا گاهی تنوین روی حرف قبل از الف دیده میشود؟
در خط عربی دو شیوه رایج است: تنوین نصب یا روی خود الف نوشته میشود یا روی حرف پیش از الف (ـًا). جای تنوین را ترتیب تایپ تعیین میکند: اگر تنوین را پیش از «ا» تایپ کنید، روی حرف قبل مینشیند. شکل رایج فارسی «ـاً» است، یعنی اول «ا» و بعد تنوین.
آیا نوشتن «لطفن» یا «حتمن» به جای تنوین درست است؟
«لطفن» و «حتمن» املای غیررسمی است که در پیامهای خودمانی دیده میشود. در متن رسمی، اداری یا آموزشی شکل معیار با تنوین (لطفاً، حتماً) نوشته میشود.
کد یونیکد تنوین نصب چیست؟
U+064B با نام ARABIC FATHATAN. تنوین رفع U+064C و تنوین جر U+064D است.