Typing Safari · ภาษาไทย

แป้นพิมพ์เกษมณีบน Windows vs Mac: จุดต่างเล็ก ๆ ที่คนสลับเครื่องต้องรู้

· Typing Safari

ผัง Thai Kedmanee ของ Windows กับผัง Thai ของ macOS วางพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ไว้ตำแหน่งเดียวกัน แต่ไม่ได้เหมือนกันทุกปุ่ม เมื่อเทียบทีละปุ่ม จะพบว่าเครื่องหมาย _ กับ - สลับที่กัน นอกจากนี้วิธีสลับภาษาและหน้าที่ของปุ่ม Caps Lock ก็ต่างกัน รายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านี้ทำให้คนที่ย้ายเครื่องไปมาพิมพ์ผิดหรือกดปุ่มลัดพลาดได้โดยไม่รู้ตัว

ตำแหน่งอักษรหลักเหมือนกัน แต่มีเครื่องหมายสลับที่กัน

ผังเกษมณีถูกกำหนดเป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 820-2531 ในปี 1988 และปรับปรุงเป็น มอก. 820-2538 ในปี 1995 บน Windows ผังนี้ชื่อ "Thai Kedmanee" (ไฟล์ KBDTH0) ส่วนบน macOS ชื่อ "Thai" เฉย ๆ ทั้งสองระบบวางตัวอักษรไทยทุกตัวไว้ปุ่มเดียวกัน ทั้งชั้นปกติและชั้น Shift จุดต่างที่พบมีสองปุ่มบนแถวตัวเลข:

  • ปุ่มซ้ายสุดของแถวตัวเลข (ปุ่ม `): Windows ให้ _ ส่วน macOS ให้ - (ชั้น Shift เป็น % เหมือนกัน)
  • ปุ่มเลข 3: Windows ให้ - ส่วน macOS ให้ _ (ชั้น Shift เป็น ๒ เหมือนกัน)

ตำแหน่งอื่นที่คนมักถามก็เหมือนกันทั้งสองระบบ ปุ่ม \ ให้ ฃ และ Shift + \ ให้ ฅ ส่วนสัญลักษณ์ ฿ อยู่ที่ Shift + 7 สิ่งที่อาจต่างได้คือตัวคีย์บอร์ดเอง บนคีย์บอร์ดแบบ ISO ปุ่ม \ จะไปอยู่ข้างปุ่ม Enter และมีปุ่มเพิ่มอีกหนึ่งปุ่มทางซ้ายของ Z ส่วนบนคีย์บอร์ดแบบ ANSI ปุ่ม \ อยู่เหนือ Enter ตำแหน่งที่นิ้วต้องเอื้อมไปกด ฃ ฅ จึงขึ้นกับรูปแบบฮาร์ดแวร์ ไม่ใช่ระบบปฏิบัติการ

การสลับภาษาและบทบาทของปุ่ม Caps Lock

ความแตกต่างที่ผู้ใช้รู้สึกชัดที่สุดไม่ใช่ตำแหน่งตัวอักษร แต่เป็น วิธีสลับภาษาและปุ่ม Caps Lock

บน Windows ค่าเริ่มต้นของการสลับภาษาคือ Alt ซ้าย + Shift แต่ Windows มีตัวเลือกที่ทำไว้สำหรับภาษาไทย คือให้ปุ่ม Grave Accent (` ปุ่มที่คนไทยเรียกว่าปุ่มตัวหนอน) ใช้สลับภาษาได้ ตั้งได้ที่หน้าต่าง Text Services and Input Languages → Change Key Sequence ส่วนปุ่ม Caps Lock ในผัง Thai Kedmanee ทำหน้าที่เป็น Shift Lock: เมื่อเปิด Caps Lock ทุกปุ่มจะพิมพ์ตัวอักษรชั้น Shift เช่น ๑ ฤ ฆ แทนตัวอักษรชั้นปกติ ถ้าไม่ต้องการพฤติกรรมนี้ Windows มีอีกผังชื่อ "Thai Kedmanee (non-ShiftLock)" ที่ตัวอักษรเหมือนกันทุกปุ่มแต่ Caps Lock ไม่มีผลกับตัวอักษรไทย

ส่วนบน macOS ผู้ใช้เปิดตัวเลือกให้ปุ่ม Caps Lock สลับระหว่างแหล่งป้อนข้อมูลที่เป็นอักษรละตินกับอักษรอื่น (เช่น ABC กับ Thai) ได้ นอกจากนี้ยังตั้งให้ปุ่ม Globe หรือ fn สลับไปยังแหล่งป้อนข้อมูลถัดไป หรือกด Control + Space เพื่อกลับไปใช้แหล่งป้อนข้อมูลล่าสุดได้

การจัดการลำดับสระและวรรณยุกต์ (Sequence Checking)

ภาษาไทยต้องพิมพ์ตามลำดับ พยัญชนะ → สระบนหรือสระล่าง → วรรณยุกต์ ตามข้อกำหนด WTT 2.0 ซึ่ง Windows 95/98 และ Windows NT นำมาใช้ แต่การตรวจลำดับขณะพิมพ์ (Sequence Checking) ขึ้นกับโปรแกรมมากกว่าระบบปฏิบัติการ ใน Microsoft Office หลายโปรแกรมเปิดการตรวจนี้ให้อัตโนมัติเมื่อตั้งภาษาไทย ส่วนช่องพิมพ์บนเว็บที่ไม่มีกฎลำดับการพิมพ์อาจรับลำดับที่ผิดไว้และแสดงวงกลมประ (◌) ข้อความที่ลำดับผิดอาจดูคล้ายปกติบนหน้าจอ แต่ค้นหาคำไม่เจอ ไม่ว่าจะใช้เครื่องไหนจึงควรฝึกพิมพ์ให้ถูกลำดับตั้งแต่แรก

หากคุณสลับใช้งานทั้งสองระบบเป็นประจำ Typing Safari สอนพิมพ์สัมผัสภาษาไทยบนแป้นพิมพ์ของคุณเองได้ที่ บทเรียนพิมพ์สัมผัส และมี ทดสอบความเร็วการพิมพ์ ให้ลองฟรีโดยไม่ต้องสมัครบัญชี

คำถามที่พบบ่อย

แป้นพิมพ์ไทยบน MacBook เครื่องนอกใช้ผังเกษมณีได้ไหม?

ได้ เพิ่มแหล่งป้อนข้อมูล "Thai" ได้ที่ System Settings → Keyboard → Text Input → Edit แล้วกดปุ่มเพิ่ม (+) เพื่อเลือกภาษาไทย แม้ฝาปุ่มจะไม่มีภาษาไทยสกรีนไว้ แต่ตัวอักษรไทยจะอยู่ตำแหน่งเดียวกับผังเกษมณี ต่างกันเพียงเครื่องหมาย _ กับ - ที่สลับที่กันตามที่อธิบายข้างต้น macOS ยังมีผัง "Thai - Pattachote" ให้เลือกด้วย ซึ่งเป็นคนละผังกัน

ทำไมปุ่มตัวหนอน (~) บน Mac ถึงสลับภาษาไทย-อังกฤษไม่ได้เหมือน Windows?

การใช้ปุ่มตัวหนอนสลับภาษาเป็นตัวเลือกของ Windows ที่ทำไว้สำหรับภาษาไทย คู่มือของ Apple ระบุวิธีสลับแหล่งป้อนข้อมูลบน Mac ไว้ที่ปุ่ม Caps Lock ปุ่ม Globe/fn และ Control + Space บน Mac ปุ่มนี้จึงพิมพ์ - หรือ % ตามผัง Thai

ถ้าย้ายจาก Windows มาใช้ Mac ต้องฝึกพิมพ์ใหม่ไหม?

ไม่ต้องฝึกใหม่ เพราะตัวอักษรไทยทุกตัวอยู่ตำแหน่งเดียวกัน สิ่งที่ต้องปรับคือวิธีสลับภาษา พฤติกรรมของ Caps Lock และเครื่องหมาย _ กับ - บนแถวตัวเลข

แหล่งอ้างอิง

เพิ่มเติมจากบล็อก