Typing Safari · Tiếng Việt

Tốc độ gõ WPM trong tiếng Việt: Vì sao 60 WPM tiếng Việt lại nặng ký hơn tiếng Anh?

· Typing Safari

Nhiều người gõ tiếng Anh khá nhanh nhưng thấy tốc độ của mình giảm khi chuyển sang gõ một đoạn văn tiếng Việt có dấu. Lý do không nhất thiết là bạn gõ kém đi, mà nằm ở số phím bấm (keystrokes) ẩn sau mỗi chữ tiếng Việt: WPM được tính theo ký tự hiển thị, còn ngón tay của bạn phải bấm nhiều phím hơn để tạo ra các ký tự đó.

Công thức WPM và "chi phí phím bấm" ẩn của dấu

Theo quy ước phổ biến trong các bài kiểm tra tốc độ gõ, một "từ" chuẩn được tính bằng 5 ký tự, kể cả dấu cách và dấu câu. Công thức thông dụng là lấy số ký tự gõ đúng chia cho 5, rồi chia cho số phút.

Phép tính này nhìn vào số ký tự hiển thị trên màn hình, chứ không đếm số lần ngón tay bạn nhấn phím. Trong tiếng Anh, một ký tự gần như tương ứng với một lần nhấn phím (trừ phím Shift khi viết hoa). Trong tiếng Việt thì khác:

  • Chữ ế là 1 ký tự, nhưng gõ bằng Telex (e-e-s) cần 3 phím; bằng VNI (e-6-1) cũng là 3 phím.
  • Chữ đ là 1 ký tự, nhưng tốn 2 phím (d-d trong Telex, d-9 trong VNI).
  • Cụm người Việt có 10 ký tự hiển thị (tương đương 2 từ chuẩn), nhưng người dùng Telex gõ n-g-u-w-o-w-i-f, dấu cách, rồi V-i-e-e-t-j — tức 15 lần nhấn phím (chưa kể Shift), nhiều hơn 50% so với số ký tự hiển thị.

Vì vậy, cùng một mức WPM, người gõ tiếng Việt có dấu thường phải bấm nhiều phím hơn người gõ một văn bản tiếng Anh cùng độ dài.

Mức WPM nào là tốt?

Không có thang điểm WPM chính thức riêng cho tiếng Việt. Các con số thường được dẫn (chủ yếu từ nghiên cứu với tiếng Anh, theo Wikipedia) là:

  • Khoảng 32,5 WPM: tốc độ chép văn bản trung bình trong một nghiên cứu năm 1999 của Karat và cộng sự; nhóm "nhanh", "vừa" và "chậm" trong nghiên cứu này đạt trung bình 40, 35 và 23 WPM.
  • Khoảng 37 WPM: tốc độ mà người gõ bằng hai ngón ("mổ cò") thường duy trì được với văn bản đã thuộc.
  • 43–80 WPM: tốc độ thường thấy ở người đánh máy chuyên nghiệp; một số vị trí công việc đòi hỏi cao hơn.

Vì gõ tiếng Việt có dấu tốn nhiều phím hơn, đạt cùng mức WPM với tiếng Việt thường khó hơn với tiếng Anh. Để tăng tốc, hãy tập gõ mười ngón không nhìn bàn phím và giữ độ chính xác trước khi tăng tốc: mỗi lần gõ sai dấu, bạn phải xóa hoặc gõ thêm phím để sửa, làm đứt nhịp cả câu. Typing Safari dạy gõ mười ngón tiếng Việt trên chính bàn phím của bạn tại bài học gõ phím, và có bài kiểm tra tốc độ gõ miễn phí, không cần tài khoản.

Câu hỏi thường gặp

Tốc độ gõ WPM được tính theo số từ thực tế hay theo 5 ký tự?

Hầu hết công cụ đo WPM tính một từ chuẩn bằng 5 ký tự (kể cả dấu cách và dấu câu), giúp kết quả so sánh được giữa các văn bản có độ dài từ khác nhau.

Vì sao gõ tiếng Việt bằng Telex tốn nhiều lần nhấn phím hơn tiếng Anh?

Vì mỗi chữ có dấu mũ, dấu trăng, dấu móc hoặc dấu thanh cần thêm phím trong Telex hay VNI (ví dụ ệ cần e-e-j trong Telex, ư cần u-w), trong khi WPM chỉ đếm mỗi chữ đó là 1 ký tự.

Làm sao để tăng tốc độ WPM tiếng Việt nhanh nhất?

Hãy tập gõ mười ngón không nhìn bàn phím, giữ độ chính xác cao trước khi tăng tốc, và tận dụng việc Telex cho phép gõ phím dấu thanh ở cuối từ (ví dụ vuwofwn hay vuwownf đều ra vườn) thay vì ngắt nhịp giữa âm tiết.

Nguồn tham khảo

Thêm từ blog