Chuyện gõ phím và bàn phím
Lịch sử bàn phím, kiểu gõ và mẹo gõ mười ngón, viết bằng tiếng Việt.
- Gõ Telex trên điện thoại thông minh: Cuộc cách mạng của hai ngón cái
Tìm hiểu vì sao Telex phổ biến trên điện thoại, và cách các bàn phím ảo như Laban Key hay bàn phím tiếng Việt của iOS đưa Telex lên màn hình cảm ứng với gợi ý từ và thao tác vuốt.
- Máy đánh chữ tiếng Việt thời kỳ đầu và nghệ thuật dùng phím chết
Khám phá cách những chiếc máy đánh chữ cơ học thế kỷ 20 vượt qua giới hạn số phím để in chữ Quốc ngữ bằng cơ chế phím chết không dịch trục giấy.
- Mẹo gõ hai lần để hủy dấu trong Telex: Bí quyết trị từ tiếng Anh xen kẽ
Giải thích cơ chế gõ lặp phím để hủy dấu trong Telex (eee thành ee, rr thành r), phím z xóa dấu thanh và tính năng khôi phục từ của UniKey khi gõ từ tiếng Anh như beer, her, teen.
- Hòa hay hoà, thủy hay thuỷ: Chuyện quy tắc đặt dấu thanh kiểu cũ và mới
Giải mã tranh luận đặt dấu thanh kiểu cũ và kiểu mới trong tiếng Việt (hòa/hoà, thủy/thuỷ), cách bộ gõ tự động xử lý và tác động đến chính tả hiện đại.
- Telex: Từ điện tín thế kỷ 20 đến kiểu gõ tiếng Việt phổ biến nhất
Khám phá nguồn gốc điện tín của kiểu gõ Telex và cách các phím s, f, r, x, j cùng aa, aw, ee, oo, ow, uw, dd biến chữ cái thường thành tiếng Việt có dấu.
- Chữ Quốc ngữ và hành trình gian nan để hiển thị trọn vẹn trên máy tính
Từ từ điển của Alexandre de Rhodes năm 1651 đến cuộc chiến bảng mã TCVN3, VISCII, VNI và chuẩn Unicode NFC giúp chữ Quốc ngữ sống khỏe trên môi trường số.
- Tốc độ gõ WPM trong tiếng Việt: Vì sao 60 WPM tiếng Việt lại nặng ký hơn tiếng Anh?
Phân tích cách tính tốc độ gõ WPM chuẩn quốc tế, số phím bấm thực tế khi gõ tiếng Việt có dấu bằng Telex/VNI và các mốc tốc độ gõ thường được dẫn.
- UniKey và câu chuyện của Phạm Kim Long: Phần mềm nhỏ thay đổi cách người Việt gõ chữ
Câu chuyện bộ gõ UniKey của Phạm Kim Long, từ TVNBK năm 1994 đến bản UniKey năm 2000 hỗ trợ Unicode, và bộ nhân mã nguồn mở được dùng trên Linux, macOS và iOS.
- Vì sao Việt Nam dùng bàn phím QWERTY Mỹ thay vì bố cục phím riêng?
Tìm hiểu lý do Việt Nam chọn bàn phím US QWERTY kết hợp bộ gõ phần mềm thay cho một bố cục phần cứng riêng biệt như Pháp hay Thổ Nhĩ Kỳ.
- VNI và Telex: Cuộc đối đầu giữa phím số và chữ cái khi gõ tiếng Việt
So sánh lịch sử, cách hoạt động và ưu nhược điểm giữa kiểu gõ VNI dùng phím số 1–9 và kiểu gõ Telex dùng chữ cái trong cộng đồng người Việt.