چیدمان استاندارد فارسی در ویندوز در برابر چیدمان قدیمی؛ کدام را انتخاب کنیم؟
· Typing Safari
ویندوز دو چیدمان فارسی دارد: Persian (چیدمان قدیمی که تا ویندوز ۷ تنها گزینه بود) و Persian (Standard) (که از ویندوز ۸ اضافه شد و به استاندارد ملی ISIRI 9147 نزدیک است). اگر تازه تایپ فارسی را یاد میگیرید، Persian (Standard) انتخاب بهتری است، چون کلید نیمفاصله دارد و ارقام فارسی را مستقیم مینویسد. هر کاربری که زبان فارسی را به ویندوز اضافه میکند، ممکن است با هر دو گزینه روبهرو شود و بپرسد فرقشان چیست.
چیدمان Persian؛ چیدمان قدیمی ویندوز
طبق ویکیپدیای فارسی، ویندوز تا نسخه ۷ چیدمانی را به کار میبرد که با استاندارد ملی ISIRI 9147 فرق دارد. این همان چیدمانی است که امروز با نام ساده Persian (فایل KBDFA) در فهرست ویندوز دیده میشود. نکته مهم: طبق مستندات مایکروسافت، در ویندوز ۱۰ و ۱۱ هنوز هم همین چیدمان، چیدمان پیشفرض برای فارسی ایران است و Persian (Standard) گزینه دوم به حساب میآید.
ویژگیهای اصلی چیدمان قدیمی:
- ی و ک فارسی دارد: کلید
Dحرف «ی» فارسی (U+06CC) و کلید;حرف «ک» فارسی (U+06A9) را مینویسد. «ي» عربی فقط رویShift+Xاست. - کلید نیمفاصله ندارد: برای نیمفاصله باید از ترکیب
Ctrl+Shift+2استفاده کرد؛ ترکیبی که مایکروسافت برای چیدمانهای فارسی خودش در نظر گرفته است و برخی برنامهها آن را برای میانبرهای خودشان برمیدارند. - ردیف اعداد، ارقام لاتین مینویسد: کلیدهای ۱ تا ۰ در این چیدمان
1تا0تولید میکنند، نه ارقام فارسی. - «پ» روی کلید
\است (در صفحهکلیدهای ISO روی کلید اضافه کنار Shift چپ هم) و کلیدMحرف «ئ» را مینویسد. - اعراب و علائم روی لایه Shift: فتحه، ضمه، کسره و تشدید روی
Shift+AتاShift+F؛ تنوینها رویShift+Q،Shift+WوShift+E؛ ویرگول فارسی (،) رویShift+T، نقطهویرگول (؛) رویShift+Yو گیومهها («و») رویShift+KوShift+L.
ورود Persian (Standard) در ویندوز ۸
از ویندوز ۸، مایکروسافت چیدمان دیگری با نام Persian (Standard) (فایل kbdfar) اضافه کرد که به ISIRI 9147 بسیار نزدیکتر است. در این چیدمان:
- حرف «پ» روی کلید
Mاست و حرف «ئ» بهShift+Sرفته است. کلید\خود نویسه بکاسلش را مینویسد. - نیمفاصله روی
Shift+Bقرار دارد. (خود استاندارد ISIRI 9147 نیمفاصله را هم رویShift+Bو هم رویShift+Spaceمیگذارد.) - ارقام فارسی (
۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹) مستقیم از ردیف بالای کیبورد تایپ میشوند. - ویرگول فارسی (
،) رویShift+7، نقطهویرگول (؛) رویShift+'، گیومه باز«رویShift+Lو گیومه بسته»رویShift+Kاست. - اعراب روی لایه Shift ردیف بالای حروف آمدهاند: سکون روی
Shift+Q، تنوینها رویShift+W،Shift+EوShift+R، ضمه رویShift+T، کسره رویShift+Y، فتحه رویShift+Uو تشدید رویShift+I. - «ي» عربی روی
Shift+Dو «ك» عربی رویShift+Zدر دسترس است، ولی لایه اصلی مانند چیدمان قدیمی «ی» و «ک» فارسی مینویسد.
کدام را انتخاب کنیم؟
اگر تازه تایپ فارسی را یاد میگیرید، Persian (Standard) انتخاب منطقیتری است: کلید واقعی نیمفاصله دارد، ارقام فارسی را بدون ترفند مینویسد و به استاندارد ملی ایران نزدیک است. اگر سالها با چیدمان قدیمی تایپ کردهاید، بدانید که حروف اصلی در دو چیدمان تقریباً یکیاند و بزرگترین تغییر، جای «پ» و «ئ» و چینش لایه Shift است.
تایپ سافاری تایپ دهانگشتی فارسی را روی صفحهکلید خودتان در بخش درسها آموزش میدهد. آزمون سرعت تایپ هم رایگان است و به حساب کاربری نیاز ندارد.
پرسشهای متداول
چگونه در ویندوز ۱۱ چیدمان Persian (Standard) را فعال کنیم؟
به مسیر Settings > Time & language > Language & region بروید، کنار زبان فارسی (Persian) روی سهنقطه بزنید و Language options را باز کنید. در بخش Keyboards گزینه Add a keyboard را انتخاب کنید و Persian (Standard) را اضافه کنید. اگر نمیخواهید میان دو چیدمان جابهجا شوید، چیدمان قدیمی Persian را حذف کنید.
چرا با فعال کردن Persian (Standard) جای «پ» و «ئ» عوض شد؟
چون Persian (Standard) از استاندارد ملی ISIRI 9147 پیروی میکند که «پ» را روی کلید M و «ئ» را روی Shift+S گذاشته است. در چیدمان قدیمی ویندوز، «پ» روی کلید \ و «ئ» روی M بود.
کدام چیدمان پیشفرض ویندوز است؟
طبق جدول چیدمانهای پیشفرض در مستندات مایکروسافت، برای فارسی ایران (fa-IR) چیدمان اصلی همان Persian قدیمی است و Persian (Standard) گزینه دوم. برای فارسی افغانستان (fa-AF) چیدمان اصلی Persian (Standard) است.